Alles wat je nog niet wist over toekomstbestendige GGZ interieurs
ARTIKEL
10 minuten
De Nederlandse GGZ staat de komende tien jaar voor grote veranderingen. Niet alleen de inhoud van de zorg verandert, maar ook de gebouwde omgeving van ambulante centra en klinieken krijgt nieuwe eisen. Het structurele personeelstekort en de veranderende rolverdeling binnen zorgteams vragen om flexibele, efficiënte en ondersteunende zorgomgevingen. Onze ruimtes zijn ontworpen om samenwerking tussen verschillende disciplines – van specialisten tot ervaringsdeskundigen – te faciliteren. Slimme indeling, zichtlijnen en logistiek dragen bij aan een lagere werkdruk en een betere toegankelijkheid van zorg.
De zorgbehoefte verandert sterk. Jongeren zoeken steeds vaker hulp bij angst, stress en depressie, terwijl ouderen complexere en langdurige zorg nodig hebben. Dit vraagt om prikkelarme, maar activerende zorgomgevingen, met zones die eenvoudig kunnen worden aangepast aan leeftijd, energie en individuele behoeften. Tegelijkertijd neemt het aantal cliënten met meervoudige problematiek toe. Behandelruimtes moeten daarom meer bieden dan privacy alleen; ze moeten veiligheid, stabiliteit en een gevoel van eigen regie ondersteunen.
"In het afgelopen najaar heb ik verbleven in zowel de GGZ locatie Jan Wierhof in Tilburg als de Muiderslotstraat in Breda. Omdat ik mij steeds afvroeg wie het interieur had ontworpen wil ik jullie wel de complimenten geven. Tijdens een opname ben je namelijk heel kritisch, maar als het goed is blijf je er vanaf. Een goed bed, een goede tafel en een goede stoel, dat is de basis voor een goed verblijf. In Breda heb ik dagelijks genoten van de doorkijkjes, de indelingen van wanden en doorgangen". Wiebo van Mullingen - Ervaringsdeskundige
Financiële en organisatorische veranderingen leiden tot een verschuiving van grootschalige instellingen naar kleinschalige, wijkgerichte en hybride zorgvormen. Gebouwen worden compacter, multifunctioneler en eenvoudig herin te richten. Regionale samenwerking wordt belangrijker, bijvoorbeeld via gedeelde dagbestedingsplekken, consultatieruimtes en ontmoetingszones.
Blended care – een mix van fysieke en digitale zorg – vereist behandelkamers die geschikt zijn voor zowel persoonlijke gesprekken als digitale consulten. Hierbij is aandacht voor akoestiek, ergonomie, privacy en digitale infrastructuur essentieel. Ook wachtruimtes, aanmeldbalies en informatiestructuren worden herzien, zodat cliënten eenvoudig toegang hebben tot digitale zelfhulptools en online zorg.
Er is steeds meer aandacht voor herstelgericht werken, veiligheid en duurzame huisvesting. Materialen en inrichting worden gekozen op basis van rust, geborgenheid, onderhoudsvriendelijkheid en een gezond binnenklimaat. Energiezuinige installaties, groene buitenruimtes en herbruikbare bouwsystemen zijn essentieel voor een toekomstbestendige GGZ-omgeving. Zo draagt de architectuur actief bij aan herstel, efficiëntie en welzijn.
Binnen onze visie hanteren we vijf hoofdpijlers, met bijbehorende bouwstenen en merkbeloften:
Bouwstenen: zichtlijnen, gecontroleerde maar open ruimtes, prikkelarme zones, protocollen voor crisisinterventie, veilige materialen. Merkbelofte: In ‘onze’ gebouwen creëren we een omgeving die veiligheid biedt voor cliënten én medewerkers, waarbij dwang en restrictieve maatregelen tot een minimum worden beperkt.
Bouwstenen: flexibele inrichting, privacy, toegankelijke informatiepunten, participatie in keuzes, ergonomische en ondersteunende meubels. Merkbelofte: In ‘onze’ gebouwen stimuleren we eigen regie en gelijkwaardigheid, zodat cliënten actief deelnemen aan hun behandelproces in een respectvolle en ondersteunende omgeving.
Bouwstenen: routing en signing, beweging en muziek, techniek (akoestiek, luchtkwaliteit, verlichting), kleurgebruik, natuur, stressreductie. Merkbelofte: In ‘onze’ gebouwen passen we de wetenschappelijk bewezen principes van Healing Environment toe via Evidence-Based Design.
Bouwstenen: circulariteit, exploitatie, tijdloos design, gezonde materialen, kwaliteit. Merkbelofte: In ‘onze’ gebouwen maken we duurzame keuzes die maximale impact hebben op de gezondheid van cliënten/patiënten en minimale impact op de omgeving.
Bouwstenen: flexibiliteit, kennis delen, ambitie vaststellen, transparantie, aandacht voor elkaar. Merkbelofte: Burobas is transparant en werkt nauw samen met opdrachtgevers. Door onze bezoeken aan talloze ambulante centra en klinieken in de afgelopen 20 jaar hebben we veel kennis en ervaring opgebouwd, die wij actief inzetten en delen met onze klanten.
Een toekomstbestendige GGZ-omgeving is flexibel, veilig en ondersteunend aan veranderende zorgvormen. De omgeving verlaagt werkdruk, stimuleert herstel en maakt samenwerking en digitalisering mogelijk. Architectuur en inrichting dragen actief bij aan welzijn, efficiëntie en duurzaamheid.
Een moderne GGZ-instelling is kleinschalig, overzichtelijk en wijkgericht ingericht. Er is aandacht voor prikkelarme ruimtes, goede zichtlijnen en multifunctioneel gebruik. Digitale zorg en fysieke zorg zijn geïntegreerd in het ontwerp.
GGZ-gebouwen moeten voldoen aan eisen op het gebied van veiligheid, privacy, toegankelijkheid en flexibiliteit. Daarnaast spelen akoestiek, binnenklimaat en logistiek een belangrijke rol. De gebouwde omgeving moet herstelgericht werken ondersteunen en risico’s beperken.
Herstelgerichte huisvesting ondersteunt cliënten in hun autonomie, veiligheid en welbevinden. De omgeving biedt rust, structuur en voorspelbaarheid, zonder institutioneel aan te voelen. Architectuur en inrichting dragen bij aan eigen regie en vertrouwen.
De inrichting moet veiligheid combineren met een open en menselijke uitstraling. Flexibiliteit, prikkelreductie en duidelijke routing zijn essentieel. Materialen en meubels ondersteunen zowel herstel van cliënten als het dagelijks werk van zorgprofessionals.
GGZ-inrichting vraagt meer aandacht voor gedrag, prikkelverwerking en veiligheid. Waar reguliere zorg zich vaak richt op medische functionaliteit, ligt in de GGZ de nadruk op stabiliteit, autonomie en emotioneel welzijn. Dit vertaalt zich in andere keuzes voor indeling, materialen en zichtlijnen.
Een prikkelarme behandelruimte heeft rustige kleuren, beperkt visuele afleiding en goede akoestiek. Verlichting, meubilair en materiaalgebruik zijn zorgvuldig afgestemd op stressreductie. De ruimte biedt veiligheid en geborgenheid zonder gesloten of klinisch te ogen.
Interieurarchitectuur vertaalt zorgvisie en behandelmethodiek naar de dagelijkse praktijk. Door slimme indeling en materiaalkeuzes wordt gedrag positief beïnvloed. Zo ondersteunt het interieur herstel, samenwerking en efficiënt werken.
Gebouwontwerp draagt bij aan veiligheid door heldere zichtlijnen, overzicht en logische routing. Open maar gecontroleerde ruimtes verminderen spanningen en escalaties. Veiligheid wordt geïntegreerd zonder een repressieve uitstraling.
Een Healing Environment is een zorgomgeving die actief bijdraagt aan herstel en welzijn. Licht, lucht, natuur, akoestiek en kleurgebruik worden bewust ingezet. Deze principes zijn wetenschappelijk onderbouwd en versterken het behandelproces.
Evidence-Based Design is het ontwerpen van zorgomgevingen op basis van wetenschappelijk onderzoek. Ontwerpkeuzes zijn aantoonbaar gekoppeld aan betere uitkomsten voor cliënten en medewerkers. Zo wordt architectuur een integraal onderdeel van kwalitatieve zorg.
Bent u nieuwsgierig geworden naar wat Burobas voor uw organisatie kan betekenen? Laten we kennis maken!
